पेरिस, कात्तिक ।

फ्रान्सभरि लाखौँ मानिसहरू महँगी, विद्यालयहरूको दयनीय अवस्था र प्रहरीको दमनकारी शैलीविरुद्ध विरोध जनाउन सडकमा उत्रिएका छन् । पेरिस र अन्य धेरै सहरहरूमा प्रदर्शनकारीहरूले सरकारविरुद्ध नाराबाजी गरेका हुन् । 

सो क्रममा पेरिसमा प्रहरीले प्रदर्शनकारीहरूमाथि लाठीचार्ज गर्‍यो र अश्रुग्यास प्रहार गर्‍यो। गृह मन्त्रालयका अनुसार देशभर करिब एक हजार जनालाई पक्राउ गरिएको छ।

आधिकारिक तथ्याङ्कअनुसार विरोध प्रदर्शनमा करिब चार लाख मानिस सहभागी थिए । जबकि ट्रेड युनियनहरूले यो संख्या ८,००,००० सम्म पुगेको दाबी गरेका छन्।

आधिकारिक अनुमानअनुसार, पेरिसमा मात्रै करिब १,१०,००० मानिसहरू जुलुसमा सहभागी थिए।

प्रदर्शनकारीहरूले महँगी, सरकारको प्रहरी नीति र विद्यालयहरूमा सुविधाको अभावविरुद्ध आफ्नो असन्तुष्टि व्यक्त गरे। उनीहरूले "दमनले विद्रोह जन्माउँछ" र "विरोध गर्नु हाम्रो अधिकार हो" लेखिएका ब्यानरहरू बोकेका थिए।

शुरूमा, विद्यार्थी, अभिभावक र वृद्धवृद्धाहरूको सहभागिता रहेको यो विरोध प्रदर्शन शान्तिपूर्ण थियो। तर, जुलुसको अन्त्यतिर, अनुहार छोपेका केही व्यक्तिहरूले प्रहरीमाथि ढुङ्गा र सिसाका बोतलहरू प्रहार गरे।

केही ठाउँमा फोहोर फाल्ने भाँडाहरूमा आगो लगाइयो र प्रहरीतर्फ पटाकाहरू फालिए। यसको जवाफमा प्रहरीले अश्रुग्यास, पानीको फोहोरा (वाटर क्यानन) र स्टन ग्रेनेडको प्रयोग गर्‍यो। साथै, उनीहरूले प्रदर्शनकारीहरूको भीडमाथि लाठीचार्ज पनि गरे।

प्रदर्शनकारीहरूले प्रहरीद्वारा प्रहार गरिएका अश्रुग्यासका क्यानिस्टरहरू (गोलाहरू) टिपेर उनीहरूकै तर्फ फर्काइदिए।

पेरिसबाहेक लियोँ, लिल, मोन्टपेलियर, नान्तेस र टुलुजमा पनि प्रदर्शनहरू भए। यी सहरहरूमा, प्रदर्शनकारीहरूलाई मुख्य क्षेत्रहरूमा पुग्नबाट रोक्न प्रहरीले अश्रुग्यासको प्रयोग गर्‍यो। मार्सेईमा पनि प्रहरी र प्रदर्शनकारीहरूबीच झडप भयो।

प्राप्त जानकारी अनुसार, क्लेरमन्ट-फेरान्ड र टुलुजमा कम्तीमा दुई जना गम्भीर घाइते भएका छन्। टुलुजमा, प्रहरीले प्रयोग गरेको विस्फोटक वस्तुका कारण एक व्यक्तिको औंलाहरू चुँडिएको बताइएको छ।

सम्भावित हिंसालाई मध्यनजर गर्दै, फ्रान्सका विभिन्न सहरहरूमा ७० हजारभन्दा बढी प्रहरी परिचालन गरिएको थियो। धेरै पसलहरूले सुरक्षाका लागि आफ्ना अगाडिका भागमा काठका फल्याकहरू लगाएका थिए भने कयौं संग्रहालयहरू बन्द रहे।

फ्रान्समा यो आन्दोलन सेप्टेम्बर महिनामा उच्च माध्यमिक विद्यालयका विद्यार्थीहरूको प्रदर्शनसँगै सुरु भएको थियो।

उनीहरू शिक्षकहरूको अभाव, जीर्ण विद्यालय भवनहरू (चुहिने छानालगायत), र अत्यधिक विद्यार्थी भरिएका कक्षाकोठामा बस्ने पर्याप्त ठाउँ नभएको जस्ता समस्याहरू विरुद्ध प्रदर्शन गरिरहेका थिए।

बिस्तारै, शिक्षक, अभिभावक र ट्रेड युनियनहरू पनि यस आन्दोलनमा सामेल भए। विद्यालयहरूको अवस्था सुधार्नुपर्ने मागका साथै, प्रदर्शनकारीहरूले महँगी र सरकारको दमनकारी प्रहरी नीतिका विषयहरू पनि उठाएका छन्।

प्रदर्शनकारीहरूको आरोप छ कि आफ्ना मागहरूबारे वार्ता गर्नुको सट्टा, सरकारले प्रहरी कारबाहीमार्फत आन्दोलनलाई दबाउने प्रयास गरिरहेको छ।

प्रहरीले प्रयोग गरेका विस्फोटक वस्तुहरूका कारण विद्यार्थी र प्रदर्शनकारीहरू घाइते भएका घटनाहरूबारे अनुसन्धान पनि भइरहेको छ।

म्याक्रोन सरकारमाथि असहमतिलाई दबाएको आरोप

प्रदर्शनकारीहरूले राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनको सरकारमाथि विरोध प्रदर्शन गर्ने अधिकारलाई सीमित गरेको आरोप लगाएका छन्।

उनीहरूको दाबी छ कि अधिकारीहरूले केही प्रदर्शनहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाएका छन् र प्रदर्शनकारीहरूलाई सहरका मुख्य क्षेत्रहरूबाट टाढा राख्ने प्रयास गरेका छन्।

पेरिसको प्रदर्शनमा सहभागी ४३ वर्षीया नादेजले बताइन् कि गत हप्ता शान्तिपूर्ण प्रदर्शनका क्रममा उनीमाथि अश्रुग्यास प्रहार गरिएको थियो। यति हुँदाहुँदै पनि, उनी पुनः प्रदर्शनमा सहभागी हुन आइन्।

उनले सडकमा प्रदर्शन गर्नु आफ्नो कानुनी अधिकार भएको र त्यसको रक्षाका लागि आफू त्यहाँ उपस्थित भएको बताइन्।

यसैबीच, पेरिसस्थित एक विज्ञान कलेजका २१ वर्षीय विद्यार्थीले फ्रान्समा धेरै मानिसहरूले सरकारले आफ्ना लोकतान्त्रिक अधिकारहरू कटौती गर्न खोजिरहेको महसुस गर्न थालेको बताए।

गत हप्ता हिंसाका बीच २,७०० जना पक्राउ गत शनिबार पनि फ्रान्समा ठूलो स्तरको हिंसा भड्कियो। दंगाकारीहरूले पसलका झ्यालहरू फुटाए, सामानहरू लुटपाट गरे, सवारी साधनहरूमा आगो लगाए र सरकारी भवनहरूलाई निशाना बनाए। देशभरबाट कम्तीमा २,७०० जनालाई पक्राउ गरियो।

यस्तो हिंसा फेरि दोहोरिन सक्ने डरले सरकारले ठूलो संख्यामा प्रहरी परिचालन गर्‍यो र विभिन्न सार्वजनिक स्थलहरूमा सुरक्षा व्यवस्था कडा बनायो।

वामपन्थी नेता तथा पूर्व राष्ट्रपतीय उम्मेदवार जाँ-लुक मेलन्शोन पनि पेरिसमा भइरहेको प्रदर्शनमा सहभागी भए। अर्कोतर्फ, ओर्लियन्स सहरमा हजारौं मानिसहरू—जो दक्षिणपन्थी [विचारधारा] को विरोध गरिरहेका थिए ।